Newsletter - Wydanie 13.03.2026

Skrót najważniejszych informacji minionego dnia.
Obraz zachodzących zmian w Polsce i na świecie

  1. Sejm uchwalił reformę Państwowej Inspekcji Pracy – zyska prawo do zamiany umów śmieciowych i B2B na umowy o pracę.

    Konfederacja była przeciw, a większość PiS wstrzymała się od głosu. Inspektor pracy będzie miał prawo nakazu zmiany zatrudnienia, jeżeli sam uzna, że pracownik jest zatrudniony jak na etacie (ma wyznaczone godziny i nadzór szefa). Pracodawca ma opcję odwoływać się do sądu pracy. Projekt to jeden z wymogów do wypłaty z KPO.

    PAP

  2. Nowy standard zapisu zdjęć z polskim algorytmem zastępuje JPEG używany od 30 lat; nazwa to JPEG XL i może zmniejszyć rozmiar plików o kilkadziesiąt % przy wyższej jakości obrazu.

    Sercem technologii jest algorytm ANS, który stworzył dr Jarosław Duda z Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od początku 2026 format wspierają najpopularniejsze przeglądarki oraz Windows. Mniejsze pliki to szybsze ładowanie stron internetowych i oszczędność energii.

    JPEG XL obsługuje nowoczesne funkcje jak HDR, przezroczystość czy animacje. Jest już wdrażany w medycynie (obrazowanie).

    Www

  3. Akcje Orlenu zdrożały od początku roku o 30%, do ok. 130 zł, a kapitalizacja wynosi ok. 150 mld zł – to ponad 40 mld $, czyli więcej niż kapitalizacja Gazpromu, który stracił ok. 70% wartości od 2021 r.

    Orlen rośnie dzięki drogiej ropie i gazowi oraz po odkryciach nowych złóż na Morzu Płn. Jest 93. największą spółką giełdową w UE ponad Adidasem, Ryanair czy Stellantis. Jest wart więcej niż narodowe koncerny z Węgier (MOL), Austrii (OMV) czy Hiszpanii (Repsol).

    Bankier

  1. Międzynarodowy zespół naukowców odkrył przyczynę rzadkich zakrzepów krwi po szczepionkach opartych na adenowirusie (np. AstraZeneca).

    Przeanalizowano krew 100 pacjentów z całego świata. Zjawisko nazwane VITT następuje, gdy układ odpornościowy błędnie atakuje własne białko – czynnik płytkowy 4. 

    Przeciwciała wywołujące zakrzepy powstają u osób, które wcześniej przeszły infekcję, np. przeziębienie w dzieciństwie oraz mają specyficzny gen, a także rzadką mutację (więc powikłanie jest rzadkie).

    Ustalenie pozwala dostosować szczepionki do ryzyka ataku.

    Www

  2. USA, w stanie Michigan czarny mężczyzna celowo wjechał autem w rodzinę, a następnie strzelał do niej z broni. Zginęła biała 3-latka.

    Napastnik bił ojca kolbą strzelby. Próbował też skręcić kark matce, gdy ta chciała pomóc mężowi. 72-letnia sąsiadka wybiegła z domu i próbowała pomóc rodzinie; jest w śpiączce po operacji mózgu i rekonstrukcji twarzy.

    Sprawca, 21-letni Alexander Lamar Banks, uciekł, ale został złapany. Przyznał, że krążył po okolicy i szukał ludzi do zabicia. Zbrodnia miała miejsce miesiąc temu.

    Www

  3. Armia USA odmówiła eskortowania tankowców przez Cieśninę Ormuz mimo obietnic Trumpa.

    Pentagon uznał, że ryzyko ataku Iranu jest zbyt wysokie. Kraje Zatoki Perskiej wielokrotnie prosiły o ochronę swoich transportów ropy. Od 28 lutego ruch na szlaku prawie wygasł.

    Onet




Aby wypisać się z newslettera, kliknij tutaj.