Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 17 lutego 2026 r. (sygn. akt III OSK 2027/25) wskazał, że wygaśnięcie mandatu radnego z powodu naruszenia zakazu określonego w art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga uprzedniego ustalenia, że radny faktycznie prowadzi lub zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego. Sam wpis do rejestru przedsiębiorców lub stowarzyszeń nie jest wystarczającym dowodem prowadzenia działalności w rozumieniu ustawowym.

NSA rozpatrywał skargi kasacyjne wniesione zarówno przez gminę, jak i skarżącego, od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Szczecinie z 3 lipca 2025 r. (sygn. akt II SA/Sz 408/25) dotyczącego zarządzenia zastępczego Wojewody Zachodniopomorskiego w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego rady miejskiej. WSA oddalił powyższe skargi wskazując, że podstawą wydania zaskarżonego zarządzenia było ustalenie przez wojewodę, iż radny naruszył zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy. Działanie to pozostawało w sprzeczności z art. 24f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że skarżący uzyskał mandat radnego rady miejskiej, a jednocześnie pełnił funkcję wiceprezesa zarządu stowarzyszenia prowadzącego działalność w pomieszczeniach będących w posiadaniu Muzeum Regionalnego. Muzeum to, jako samorządowa instytucja kultury, stanowi jednostkę organizacyjną gminy i korzysta z nieruchomości na podstawie umowy użyczenia zawartej z gminą.