Sponsor newslettera:
Festiwal Nauki Warszawa

Piątek, 11 września 2026 r.

Tomasz Ulanowski
redaktor działu Nauka, Klimat i Zdrowie

Rośnie bowiem nowa moda na wapowanie, szczególnie wśród osób niepełnoletnich i młodych dorosłych. Młodzi chętniej sięgają też po inne produkty nikotynowe, m.in. snusy.

Najnowsze wyniki badań dotyczących używania nikotyny i obejmujących Austrię oraz Irlandię zostały ogłoszone na kongresie Europejskiego Towarzystwa Chorób Układu Oddechowego odbywającym się w Barcelonie.

Badanie austriackie objęło przeszło 15 tys. osób w wieku od sześciu do 82 lat. Wszystkie zapytano, czy w latach 2012-24 zażywały jakieś produkty z nikotyną.

Oto wyniki.

1. W badanym okresie odsetek palaczy zmniejszył się z 24,2 proc. do 16,3 proc.

2. Z kolei odsetek wapujących, czyli używających e-papierosów, i selektywnie uzależnionych od innych alternatywnych produktów nikotynowych wzrósł od… 0 do 17,2 proc.

3. Mocno wzrosła również – z 5,2 proc. do 18,3 proc. – liczba osób korzystających z więcej niż jednego źródła nikotyny, np. palących i wapujących.

4. Spadł za to średni wiek nikotynowej inicjacji. Osoby urodzone w latach 30. XX w. zaczynały palić w wieku 20 lat. Te urodzone na początku XXI w. sięgają po nikotynę już średnio w wieku 15 lat.

5. Jednocześnie pali coraz więcej niepełnoletnich. W badanym okresie odsetek niepełnoletnich palaczy wzrósł z 2,6 proc. do 5 proc.

- Epidemia [nikotynizmu] wcale nie maleje – komentowała współautorka badania dr Charmaine Helk-Lim z Instytutu Zdrowia Płuc im. Ludwiga Boltzmanna w Wiedniu.

Zmieniła tylko swój kształt, obejmując nowe produkty i pochłaniając coraz młodszych ludzi. To trend światowy, nie dotyczy tylko Austrii.


Jej słowa potwierdzają wyniki badań przeprowadzonych w Irlandii. W jednym z nich naukowcy poddali analizie uzależnienie od nikotyny wśród przeszło 5 tys. 15-16-latków. Badanie przeprowadzono w latach 2015-24 r. W tym czasie odsetek palących nastolatków spadł z 14,4 proc. do 11,7 proc. Ale nałogowo wapujących wzrósł z 10,1 proc. do 15,7 proc. Co więcej, trzy czwarte palących nastolatków zaczyna od wapowania.

Kolejne irlandzkie badanie, z udziałem przeszło 3,3 tys. osób, pokazało, że wśród tamtejszych 25-latków aż 38 proc. wapuje, a 25 proc. pali papierosy. A dobrym sposobem na nieuzależnienie się od papierosów jest… niesięganie wcześniej po e-papierosy.

Jeszcze bardziej alarmujące dane pochodzą z badań przeprowadzonych w Polsce.

Według Towarzystwa Profilaktyki i Przeciwdziałania Uzależnieniom mamy w naszym kraju blisko 10 mln nałogowych palaczy – to ok. 27 proc. z nas, jeśli w tym rozrachunku uwzględnimy też dzieci. Wśród nastolatków i dorosłych ten odsetek jest nieco wyższy. Pali 39 proc. Polaków i 19 proc. Polek w wieku od 16. roku wzwyż.

Pierwszym produktem nikotynowym, z jakim spotykają się dziś niepełnoletni, są właśnie e-papierosy. Regularnie wapuje nawet trzy czwarte (!) starszych nastolatków. Najbardziej popularne smaki to owocowe i naśladujące słodycze.

NAUKOWCY DONOSZĄ

Psylocybina może zabezpieczyć pacjentów leczonych chemioterapią przed uszkodzeniem nerwów
Naukowcy wskazują, że mechanizm dający psylocybinie taką zdolność pozwala również na użycie podobnie działającego niehalucynogennego związku chemicznego. Kluczem jest aktywizacja pewnego receptora w układzie nerwowym.
CZYTAJ WIĘCEJ

I ZNOWU SZKOŁA

CZEGO NIE JEŚĆ

OTYŁOŚĆ

SEMAGLUTYD

Lek na otyłość przedłuża życie. Nie tylko dlatego, że odchudza i zmniejsza apetyt
Wykazał to eksperyment przeprowadzony na myszach - niechorujących na otyłość, ale przyjmujących lek.
CZYTAJ WIĘCEJ

PODCAST ZDROWA ROZMOWA